17 okt 2011

Hoe zet ik de sociale hoer in mijzelf aan?

Zunke
Hoe zet ik de sociale hoer in mijzelf aan?

Zunke is van binnen vaak niet ouder dan een kind van vier jaar, dus als ze de zon voelt, spreekt ze weer net als toen. Over de dingen. Ik kijk en luister altijd met een mengeling van afgrijzen en verbazing naar mensen die alleen over koetjes en kalfjes keuvelen.

Al jaren vraag ik mij af hoe je dat doet: zwetsen over niets. Ik ben er namelijk ongelofelijk slecht in. Mijn motto is dan ook: Als je niets te zeggen hebt, zeg dan liever niets. Helaas behoor ik tot een minderheid. Overal waar je komt regeert de smalltalk.

Een goed gesprek. Ik snak er soms naar. Bij mij moet alles een zekere vorm van betekenis hebben of ik vind het niet boeiend. Het overkwam mij vandaag weer. Een oude bekende - waar ik toen al niet veel affiniteit mee had - hield mij staande om een babbeltje te maken. Er was geen ontsnappen aan.

Dus zette ik mij schrap en hoopte dat het snel voorbij zou zijn. Met moeite hield ik mijn aandacht erbij. Het gaat mij altijd slecht af. Zeker als er een grapje volgt, val ik gruwelijk door de mand. Althans zo voelt het. Zo ook vandaag. Ik 'grimlachte' en wist vrijwel zeker dat mijn versteende 'smile' en bijbehorende onoprechtheid zo van mijn gezicht te lezen waren. Mijn gesprekspartner zag het niet. Of: ik zag toch niet dat zij het zag: mijn grimlach.

Gezichtinzicht

Graag zou ik eens zelf willen zien hoe mijn grimlach er voor een ander uitziet. Het voelt namelijk enorm immens en groot aan. Zoals een holle kies die je verkent met je tong of een haar op je kin dat je betast met je vinger. Huge. Helaas is de mate van zichtbaarheid van mijn grimlach niet iets dat ik zelf objectief kan waarnemen zonder spiegel. En zelfs dan. Het voelt van binnen.

Toch zijn er mensen die van dit soort trekjes - of tics zo u wil - hun beroep hebben gemaakt. Terwijl iedereen denkt dat een persoon in kwestie gepast reageert nemen zij in een fractie van seconde een trillende of naar beneden trekkende mondhoek waar. Wat dan wijst op een bepaalde emotie die alleen voor hen waarneembaar is.

Gezichtinzicht, heet dat. Er is zelfs een televisieserie over gemaakt en die heb ik een tijd met aandacht gevolgd. Ik houd namelijk van alles wat non-verbale zaken betreft. Dus stemde ik af op Lie To Me, met als dreigende ondertitel: 'The truth is written all over your face.'

Hoofdpersoon Cal Lightman is de über-gezichtlezer die zelfs door de FBI en CIA wordt ingehuurd om moordenaars en oplichters te ontmaskeren door hun gezicht te lezen. Met zijn indringende blik heeft Cal al menig leugenaar achter de tralies gekregen. Elke week staat zijn leerlingen paf als Cal weer een zaak heeft opgelost op basis van een minuscuul gezichtstrekje.

Ik vermoed dat mijn grimlach een eitje is voor Cal. Zou ik op basis hiervan ook beschuldigd kunnen worden van gruwelijke feiten? In wezen is mijn grootste misdaad namelijk dat ik het lastig heb met oppervlakkig geleuter. Ik probeer namelijk vaak zat om mij sociaal aangepast te gedragen om verder gedonder te vermijden, maar vrees dat de oneerlijkheid van mijn gezicht te lezen is.

Sociale hoer

Sinds kort kan ik mijn tekortkoming benoemen. Dat komt omdat ik laatst voor het slapen gaan even naar Expeditie Robinson keek. Dit jaar is het eiland bevolkt met wat de makers Bekende Mensen noemen. Ik hoorde een van hen, die door iedereen unaniem als aardige vent en natuurlijke leider wordt gezien, zeggen: "Soms zet ik de sociale hoer in mijzelf even aan, omdat je hiermee het verst komt. Hiermee stimuleer je namelijk de gunfactor: mensen gunnen jou dingen.

Dat knalde wel binnen bij mij. Want ineens wist het: ik weet gewoon niet hoe ik mijn sociale hoer moet aanzetten! En dat moet ik toch eens ontdekken. Ik weet namelijk dat ik mijzelf al heb tekort gedaan in mijn onkunde tot smalltalk. Ik zou willen dat ik elk moment de sociale hoer in mijzelf kan aanswitchen om het leven wat makkelijker te maken.

Kanariegesprek

Maar hoe doe je dat? De sociale hoer in jezelf aanzetten? Herman Brusselmans zou het niet eens zijn met mijn wens om meer te kunnen meezwetsen. Hij doet niets liever dan vragen aan mensen stellen die ze nooit verwachten, zo vertelde hij eens tijdens een interview. Liever dan te vragen naar mensen hun beroep, vroeg hij dingen als: "Wat vind jij van kanaries?" Hij hoopte op die manier verborgen kanten van hen te ontdekken. Dat viel tegen. Na een dergelijke vraag viel er doorgaans een dode stilte, zei Herman. Ook hij is denk ik niet echt goed in smalltalk.

Amerikaanse onderzoekers van de universiteit van Arizona geven Herman trouwens gelijk. Zo zouden diepzinnige gesprekken mensen een gelukkig gevoel geven, terwijl degenen die altijd over koetjes en kalfjes leuteren vaak eenzaam zijn. "Deze bevindingen wijzen er op dat een gelukkig leven bestaat uit veel sociale contacten en diepzinnige interacties", verklaart hoofdonderzoeker Matthias Mehl in de Britse krant The Daily Telegraph. De onderzoeksresultaten werden trouwens gepubliceerd in Psychological Science, toch niet zomaar een pseudoblaadje, lijkt mij.

Misschien moet ik mij dus maar gewoon neerleggen bij mijn onkunde. Als ik eens lekker wil ontspannen en even geen diep gesprek wil voeren, ga ik gewoon observeren. Ik kan mij er uren mee amuseren. Niets zeggen en alleen maar kijken en luistervinken. Hoe ze maar raak lullen of hoe ze krampachtig grimlachen naar anderen die maar raak lullen. Want bij anderen zie ik het dus wél. De grimlach. Het is iets met de mondhoeken. Kijk maar eens goed.

Zunke

Reacties (1)

  • 19 okt 2011 12:46
    Moi

    Hoe herkenbaar!

    Antwoorden
 

Reageren

  • HTML niet toegestaan. URL's worden automatisch clickable.
    * E-mail adres wordt niet getoond