01 feb 2012

Waar hebben stervende mensen het meest spijt van?

Niki
Waar hebben stervende mensen het meest spijt van?

De Australische verpleegster Bronnie Ware gebruikte haar jarenlange ervaring met stervende patiënten om een top vijf samen te stellen van zaken die mensen het meest betreuren als het einde in zicht is. Op haar lijst prijken: 'had ik maar niet zo hard gewerkt' en 'had ik maar meer gelachen.' Volgens Ware kunnen wij met de spijt van stervende mensen allemaal ons voordeel doen. Daarom heeft ze haar bevindingen in boekvorm uitgebracht.

Bronnie Ware werkt al jaren op de afdeling palliatieve zorgen waar ze patiënten begeleidt in de laatste weken van hun leven. Op de vraag waar mensen het meest spijt van hadden, viel het Ware op dat steeds dezelfde thema's opdoken.

De verpleegster vond de wijsheid van mensen die de dood in de ogen kijken bijzonder leerzaam, voor zichzelf en zeker ook voor anderen. Ware benadrukt namelijk dat de meeste van haar patiënten op het einde van hun leven met een enorme helderheid terugkeken op het leven dat ze hadden geleid. Nu het einde naderde, zagen ze allemaal klaar en duidelijk wat ze béter én anders hadden moeten doen.

Op haar website Inspiration and Chai beschrijft Ware de top vijf van zaken waar mensen die sterven volgens haar het meest spijt van hebben.

1. I did it (not) my way

'I did it my way' van Frank Sinatra gaat meestal niet op, zo blijkt. Ware's patiënten hadden er namelijk het meest spijt van dat ze niet het leven hadden geleid dat ze zelf hadden gewenst, maar altijd hadden voldaan aan de wensen en verwachtingen van anderen. Hierdoor hadden veel van haar patiënten aan het einde van hun leven maar bitter weinig van hun eigen dromen gerealiseerd. Vooral het besef dat ze zelf verantwoordelijk zijn geweest voor alle keuzes die ze hebben gemaakt, drong ineens diep tot hen door nu ze hun einde voelden naderen.

2. Had ik maar niet zo hard gewerkt

Vrijwel alle mannelijke patiënten die Ware heeft begeleid hadden volgens haar achteraf spijt van het feit dat ze altijd zo hard hadden gewerkt. Hierdoor hadden ze bitter weinig tijd met hun echtgenote en kinderen doorgebracht. Bij vrouwen speelde dit minder, omdat de meeste vrouwelijke patiënten van Ware het huishouden hadden bestierd.

3. Ik had een middelmatig leven

Ook beseften veel van Ware's patiënten dat ze eigenlijk nooit hun ware gevoelens hadden geuit uit angst voor conflicten met anderen. Mensen beseften dat ze hierdoor een middelmatig leven hadden geleid en nooit zijn geworden wie ze eigenlijk diep van binnen zijn. Veel van hen ontwikkelden hierdoor ook een ziekte die volgens Ware gerelateerd is aan de bitterheid en soms zelfs afschuw over het eigen bestaan.

4. Had ik maar contact gehouden met mijn vrienden

Als vierde thema noteert Ware: Ik wou dat ik in contact was gebleven met mijn vrienden. Vaak beseften mensen pas in hun laatste week hoe belangrijk oude vrienden eigenlijk zijn. Veel van de patiënten van Ware waren gedurende hun leven zo opgeslorpt door hun drukke bestaan dat ze hun beste vrienden vrijwel allemaal uit het oog waren verloren. Nu ze aan het sterven waren, beseften ze hoe belangrijk het is om je vrienden juist dan om je heen te hebben. De mensen misten deze vrienden - die ze soms al een eeuwigheid niet meer hadden gezien - aan het einde van hun leven het meest.

5. Was ik maar gelukkiger geweest

Veel van haar patiënten beseften op het einde van hun leven dat gelukkig zijn een keuze is en niet iets dat je overkomt. Omdat mensen in hun patronen en gewoonten waren vastgeroest, waren ze minder gelukkig geweest dan ze hadden kunnen zijn. Uit angst voor verandering hadden ze zichzelf en hun omgeving altijd voorgehouden dat ze een behoorlijk tevreden bestaan leidden, maar achteraf gezien was de conclusie vaak: ik heb veel te weinig gelachen en ik had veel vaker gewoon eens lekker gek moeten doen.

Bronnie heeft haar bevindingen nu ook in een boek neergeschreven. The Top Five Regrets of the Dying - A Life Transformed by the Dearly Departing gaat over haar eigen memoires en hoe ze zelf werd beïnvloed door de wijze lessen die ze opdoet als verpleegster in de palliatieve zorg. Je kunt het boek bestellen via de website van Bronnie Ware.

Tags: boeken, geluk, leven

Reacties (1)

  • 01 feb 2012 15:03
    Paul (website)

    Mwah, op dat lijstje afgaande heb ik dus nergens spijt van mocht ik nu overlijden.. Dat scheelt.

    Antwoorden
 

Reageren

  • HTML niet toegestaan. URL's worden automatisch clickable.
    * E-mail adres wordt niet getoond