Fotografe Cornelia Nauta:"Het moet wél spannend blijven"

21-02-2012
Niki
Fotografe Cornelia Nauta:"Het moet wél spannend blijven"

De inspiratiebronnen van de Nederlandse fotografe Cornelia Nauta komen allemaal uit Frankrijk: zangeres Barbara, Marie-Antoinette en de dichter Baudelaire, alle drie hebben ze haar werk als fotografe beïnvloed. Ze heeft dan ook vijf jaar in Frankrijk gewoond en volgde er een filmopleiding. Dat is terug te zien in haar foto's."Net als in films, verzin ik decors," zegt de fotografe uit Groningen die haar foto's al exposeerde in New York en Parijs.

Toen Cornelia Nauta van het Groningse platteland naar het bruisende Parijs vertrok en de Franse taal leerde, werd ze gepakt door de Franse poëzie en dan met name de gedichten van Baudelaire. "Die man schreef fantasievolle, kleurrijke gedichten met veel verbeelding en fantasie. Datzelfde probeer ik ook altijd te doen met mijn fotografie. Ik creëer steeds opnieuw een 'imaginaire' wereld: een manier van fotograferen die mij heeft gepakt en die ik niet meer heb losgelaten."

Eén gedicht, een reeks foto's

Hoeveel invloed de Franse dichter heeft op haar werk, blijkt wel uit het feit dat ze al meer dan vijf jaar werkt aan een fotoserie op basis van een gedicht: 'l'Invitation au voyage.' Cornelia Nauta: "In dit gedicht vergelijkt hij zijn geliefde met een paradijselijk, exotisch land. Hoewel hij er zelf nooit is geweest, trokken veel kunstenaars, schrijvers en schilders in die tijd naar Egypte en het Midden-Oosten, waar ze allemaal werden beïnvloed door de wereld van Duizend-en-een-nacht: een wereld vol sensualiteit en erotiek, maar tegelijkertijd ook heel macaber en duister.

In mijn foto's vind je dat ook: er is schoonheid, maar er zijn ook demonen en angsten. Om dat vast te leggen, heb je veel tijd nodig, ook omdat alles geënsceneerd is. Maar inmiddels begint het project goed vorm te krijgen, want in september 2012 wordt 'Invitation au voyage' tentoongesteld in Groningen, vlakbij mijn geboorteplaats Grijpskerk."

Marie-Antoinette en de roddels

Wat betreft Marie-Antoinette, de vrouw van Lodewijk de XVI en koningin van Frankrijk, was Cornelia Nauta vooral geraakt door de enorme roddelcultuur die er destijds heerste aan het Franse hof. "Marie-Antoinette was als koningin voorwerp van heel wat kwaadaardig geroddel. Over haar werden allerlei schandalen over straat gegooid: ze zou een spion zijn geweest voor haar geboorteland Oostenrijk, ze zou allerlei buitenechtelijke affaires hebben gehad én ze zou al haar hofdames hebben verleid tot intimiteiten. Die werden tot in de kleinste details beschreven in pamfletten die veel geld opbrachten, want iedereen in Parijs smulde ervan.

Uiteindelijk keerde het volledige Franse volk zich tegen haar en werd ze vernederd, gevangen gezet, beschuldigd van samenzwering en zelfs van incest. Ze is létterlijk aan de schandpaal genageld, want ze is tijdens de Franse Revolutie onder luid gejuich van het volk onthoofd.

Toen ik mij in haar leven verdiepte, voelde ik vooral medelijden. Het was een leven van énorme tegenstellingen. Ik stelde mij voor hoe ze eind achttiende eeuw als een koningin door het paleis van Versailles heeft gewandeld en zichzelf moet hebben bewonderd in al die spiegels. 

En hoe ze uiteindelijk op een mestkar naar de guillotine werd gebracht. "J' étais heureuse quand vous m'aimiez." "Ik was gelukkig toen jullie van mij hielden," is wat ze nog tegen het Franse volk zei.      

l' Autre côté du miroir/In the land that mirrors you

Het inspireerde Cornelia Nauta tot het maken van de fotoserie 'l' Autre côté du miroir/In the land that mirrors you:' dramatische foto's waarin de fotografe zichzelf transformeerde tot Marie Antoinette. Ze fotografeerde 'Marie Antoinette' liggend op bed in een kamer van een paleis, wachtend op haar geheime minnaar ('Je peux vous dire que je vous aime.') en 'Marie Antoinette' in de gevangenis waar ze bij kaarslicht wacht op haar dood, terwijl ze via de spiegel naar 'ons' kijkt ('J' étais heureuse quand vous m'aimiez.')

Barbara

Maar hoezeer Baudelaire en Marie-Antoinette haar ook hebben geïnspireerd, het was de Franse zangeres Barbara die Cornelia Nauta van het nuchtere en platte Groningen naar het frivole Parijs deed verhuizen. "Barbara was een fántastische zangeres. Ik kom dan wel uit Grijpskerk, maar ben alles behalve een nuchtere Groningse. Misschien dat de muziek van Barbara mij daarom zo pakte.

Ik zag haar optreden in Groningen en dat was voor mij zo overweldigend dat ik haar een brief heb geschreven. Dat heeft geresulteerd in een uitnodiging van Barbara zelf om een concert van haar bij te wonen in Parijs. Dat concert was voor mij een totale beleving. 

Barbara was enorm betrokken bij haar toeschouwers en fans en heeft ook ooit gezegd: "Mijn mooiste liefdesgeschiedenis heb ik met mijn publiek beleefd." Sindsdien bleven wij elkaar schrijven en bellen. Toen ik in 1997 terugkeerde naar Nederland is ze datzelfde jaar overleden.

Ik heb nog altijd enorm veel bewondering voor haar en ook in Frankrijk is ze nog lang niet vergeten. Haar muziek wordt nog altijd veel gezongen door jonge Franse zangers en zangeressen. Wist je trouwens dat ze ook zeer goed bevriend was met Jacques Brel? Haar lied Gauguin heeft ze zelfs speciaal voor hem geschreven.

Wat mij ook aanspreekt is dat Barbara zelf haar liedjes componeerde én haar mannetje  
stond tegenover de mensen van haar platenmaatschappij. Daar had men echt te luisteren naar haar eisen. Maar ze stelde niet alleen hoge eisen aan anderen, maar ook aan zichzelf. Barbara was een kunstenares die uit ging van haar eigen ideeën, die bovendien zéér  
persoonlijk waren. Ik ben ervan overtuigd dat het dit 'persoonlijke' is waarmee ze mensen wist te raken. Omdat mensen zichzelf herkenden in haar teksten en muziek. Het is een wisselwerking. Als je je kwetsbaar opstelt, wordt dat herkend én krijg je ook veel terug.

Nude

Datzelfde probeer ik te doen met mijn werk als fotografe. Zo ben ik een tijd bezig geweest met een fotoreeks: 'Nude with ....,' dus: 'Naakt met iets..." Dat 'iets' kan van alles zijn, een object, een weerspiegeling...

Dat project zit nog in een experimentele fase. Ik heb een, misschien twee foto's die er goed uitzien. Maar als fotografe wacht je altijd op die ene foto, die foto die je de definitieve titel van de serie gaat 'vertellen.'

Ik moet daarvoor open staan voor het toeval, mijn intuïtie gebruiken. Dat heb ik nu nog meer dan vroeger. Het is wel dubbel ook, want tegelijkertijd heb je wel een bepaald idee waar het naar toe moet, maar als er een zogenaamd 'ongelukje' plaatsvindt - en je gaat improviseren - gebeurt er soms 'iets.' Dat zijn vaak de momenten dat je opeens vindt wat je zocht: iets nieuws, iets betekenisvols... iets dat jouw project als het ware op een hoger plan tilt.

Dat neem je dan mee naar de volgende foto. Dat heb ik nodig. Soms zakte zo'n creatief proces wel eens weg, dan denk je: dát moet er nog in en dát... maar dan wordt het té geconstrueerd. Het plezier in mijn werk moet er ook absoluut blijven. Ik wil namelijk met een foto niet alleen anderen, maar ook mijzelf verrassen. Ik moet er als het ware een 'kick' van krijgen. Want het moet natuurlijk wél spannend blijven."

Info

In september 2012 vindt de expositie l'Invitation au voyage' van Cornelia Nauta plaats in Zuidhorn, bij haar geboorteplaats Grijpskerk in Groningen. Op haar website kun je haar foto's en tentoonstellingen vinden.

De fotografe geeft ook cursussen en workshops, zoals de workshop 'Meer doen met digitale fotografie.' De cursussen zijn bedoeld voor zowel starters als gevorderen en vinden plaats in cultuurcentrum Idea in Soest. Daar kun je ook terecht voor een cursus zelfportretten of 'Ben ik in Beeld,' een cursus voor kinderen vanaf 10 jaar.  

Foto's © Cornelia Nauta.

Interview Walter Van Teeffelen.

@ziezozon

 

Reageren

  • HTML niet toegestaan. URL's worden automatisch clickable.
    * E-mail adres wordt niet getoond