Het maarts viooltje kondigt de lente aan

11-03-2013
Nicole
Het maarts viooltje kondigt de lente aan

Er werd vroeger gezegd dat wanneer je een maarts viooltje opat, je heel het jaar verschoond bleef van koorts, kiespijn en andere klachten. Net als veel andere voorjaarsbloemen is deze bloem bijzonder geneeskrachtig. De bladeren, bloemen en wortelstok worden gebruikt in medicijnen, voedsel, cosmetica en verf. Het kruid werd vroeger ook gebruikt tegen hoofdpijn, migraine en slapeloosheid. Het geurige viooltje kondigt het begin van de lente aan.

 

Maartse viooltjes, ofwel of viola odorata, zijn rijk aan vitamine A en C en bevatten salicinezuur dat ook in aspirine wordt gebruikt. Dat verklaart waarom het werd toegepast bij hoofdpijn, migraine en slapeloosheid.

Nog niet zolang geleden was de winter een periode van duisternis, koude en honger. Wanneer dan tegen het einde van de winter de eerste bloemen zich toonden, verheugden de mensen zich enorm op de lente. Dat niet alleen, de voorjaarsbloemen golden dan ook als bijzonder geneeskrachtig. Dat gold ook voor het maarts viooltje, in het Engels Look Up and Kiss Me genoemd.

Zowel Hippocrates, de grondlegger van de moderne geneeskunde (460 – 377 voor Christus) als Theophrastus (372 – 287 voor Christus) schreven al over het maarts viooltje als heilzame plant. Celsus beschreef het maarts viooltje in de eerste eeuw na Christus en wendde het aan om vochtophopingen te verdelen over het lichaam. Dioscorides  beval het aan bij ontstekingen van keel en ogen, net zoals Plinius de Oudere. Plinius vermelde ook nog dat het hielp bij brandende hoofdpijn, uitstulpingen van baarmoeder of aars en anale kloven.

Het maarts viooltje was in het oude Griekenland gewijd aan Persephone, de godin van de onderwereld. Grieken strooiden de bloemen op graven van jong gestorven vrouwen. In het voorjaar versierden de oude Grieken ook de beelden met vioolbloemen. Het plantje werd als symbool gezien van de vruchtbaarheid, terugkerende lente en de jeugdige vriendschap. De bloemen werden gebruikt ook in liefdesdranken. De Romeinen gebruikte viooltjeskransen dan weer om een kater na een drinkgelag tegen te gaan.

Zoals in Nederland het vinden van het eerste kievitsei het signaal is dat de lente in het land is, zo vervulde op vele andere plaatsen het vinden van het eerste Maartse viooltje die rol. In Wenen zocht men onder Hertog Leopold IV (1198-1230) in maart naar het eerste Maarts viooltje.

De gelukkige vinder waarschuwde de Hertog die er dan met zijn hele hof op uit trok om het viooltje, en de lente, te begroeten en te laten plukken door een maagd.

In het kruidenboek van Remmer Dodoens (1554) werd het maarts viooltje beschreven en aangeraden bij koorts, oorpijn, eczeem, duizeligheid, uitputting, slapeloosheid, longziekten, hoest, keelpijn, hoofdpijn, oogontsteking, huidziekten.

Gebruik (maarts viooltje en driekleurig viooltje)
Vroeger droeg men bloemenkransen van het maarts viooltje tegen hoofdpijn en duizeligheid. Ook de gevolgen van een alcoholroes werd tegengegaan door deze bloemenkrans.

Het is een uitstekend verzachtend slijmoplossend middel, dat bij een groot aantal aandoeningen van de luchtwegen kan worden gebruikt. Het helpt bij tandvleesontsteking, keelontsteking en bronchitis. Het is pijnstillend en werkt antibacterieel.

Viooltjes hebben een verkoelende werking. Het wordt ook ingezet bij het bestrijden van hoofdpijn en migraine. Maartse viooltjes zijn ook goed tegen koude rillingen bij koorts. De blaadjes hebben ook een reputatie als middel bij de behandeling van zowel goed- als kwaadaardig tumoren.

Als kompres werkt het bij eczeem, psoriasis en acne. Het werkt ontstekingsremmend en wordt ook gebruikt bij jicht en reumatische artritis, etterende wonden en zweren.

De bloemen van viooltjes staan bekend als een licht kalmerend middel en kunnen daarom bij angst en slapeloosheid worden gebruikt.

In de Chinese geneeskunde worden de blaadjes en de wortels aangeraden tegen warme zwellingen en bof.

Spiritueel
Wanneer de bloemen gedragen worden geven ze bescherming tegen boze geesten en brengen ze geluk en fortuin. Vermengd met lavendel, zijn ze een krachtige stimulans voor liefde en lust.

Het maarts viooltje staat symbool voor zuiverheid, maagdelijkheid en zedigheid, de algemene symboliek is hoop en gedachten.

Het helpt ook bij het overwinnen van verlegenheid.

Weetjes
- In de Franse stad Toulouse maken ze zuurtjes van maartse viooltjes: ‘Les bonbons à la violette’
- Maartse viooltjes zijn de nationale bloemen van Griekenland.
- Goethe hield zoveel van het viooltje dat hij het zaad steeds bij zich droeg en het tijdens wandelingen uitstrooide.
- Shakespeare gebruikt het in ‘A Midsummer Night’s Dream:’ Oberon knijpt wat sap uit een viooltje en druppelt dat in de ogen van Titania, opdat ze verliefd zou worden op het eerste levende wezen dat ze zou zien als ze wakker wordt.
- Napoleon werd door zijn aanhangers ‘caporal violet’ of  ‘le père de la violet’ genoemd.
- Door de zoete verleidelijke geur, werd in de Oudheid aan het maarts viooltje al bijzondere, verleidelijke eigenschappen toegeschreven en werd het regelmatig met de liefdesgodin Aphrodite afgebeeld.
- Alleen al in ons land komen er in het wild een twaalftal viooltjes voor.
- Het maarts viooltje is het enige geurige viooltje.
- Maartse viooltjes worden gebruikt voor liefdesmagie.
- Binnen het Christendom wordt het maarts viooltje gewijd aan Maria, symbool voor zuiverheid en zedigheid.
-  Het viooltje werd in 400 voor Christus al in Griekenland verbouwd en op de markt in Athene verkocht. De bloem was tevens symbool voor de stad.
- De geur van het viooltje is heel bijzonder, omdat het verdwijnt zodra je het ruikt. Vermoedelijk bevat het viooltje een stof dat de geurharen in het neusslijmvlies verdooft, waardoor je het niet meer ruikt.
- Maarts viooltje is een voorjaargroente, de bloemen en bladeren kunnen verwerkt worden tot sap, likeur, jam en thee.
- Het maarts viooltje is zeer vluchtig, maar diep doordringt in ons geheugen

Toepassing

Hoestthee: Leg in een kom 100 gram viooltjes, giet hier 1 liter gekookt water over. Dek dit alles af en laat alles 1 dag trekken. Zeef het geheel door een doek, de viooltjes goed uitdrukken. 1 kopje hiervan opnieuw opwarmen en zoeten met honing.

Hoestsiroop: Leg in een kom 100 gram viooltjes, giet hier 250 milliliter gekookt water over, afdekken en 1 dag laten trekken. Dit alles zeven en met dezelfde hoeveelheid honing toevoegen. Theelepel siroop meerdere malen per dag innemen. Gezondheid!

Garnering met viooltjes: Gebruik hiervoor alleen de mooie paarse bloemhoofdjes. Klop eiwit los, bestrijk met een zacht kwastje voorzichtig de bloemen aan alle kanten met het eiwit en haal ze voorzichtig door de fijne vruchtensuiker. Laat de versuikerde bloemen goed drogen op keukenpapier. Gebruik deze zacht glinsterende viooltjes als garnering bij ijs en andere nagerechten.

Laat het smaken en leef gezond.

Foto's: Wikipedia.

 

Reageren

  • HTML niet toegestaan. URL's worden automatisch clickable.
    * E-mail adres wordt niet getoond