20 sep 2011

De culinaire rijkdom van de herfst ligt voor het oprapen

Niki
De culinaire rijkdom van de herfst ligt voor het oprapen

Ze zijn vroeg dit jaar: de tamme kastanje, of castanea sativa. Nu al liggen de bruine knikkers overal al voor het oprapen. Je kunt er natuurlijk kunstige herfststukjes van maken, maar de kastanje heeft ook heel wat andere nuttige kwaliteiten. Wij zetten ze even op een rijtje.

De naam heeft de tamme kastanje te danken aan de Griekse stad Kastaneia in Pontus. De Romeinen veranderde de naam in castanea. Sativa betekend gecultiveerd, nuttig, verzadigend. De Romeinen wisten heel goed wat ze aan de kastanjes hadden. Kastanjes hebben miljoenen Italianen eeuwenlang in leven gehouden. Als graanoogsten mislukten of plunderende legers door het land trokken, beschermde de tamme kastanje het volk tegen honger en kou. In vroegere tijden noemde men de vrucht dan ook 'aardappel van de armen.'

De boom van honderd paarden

Er wordt verteld dat in 1308 Giovanna koningin van Aragon, op weg naar de Etna, door een zwaar onweer werd overvallen. Zij en haar gevolg konden gelukkig onder een kolossale boom (een tamme kastanje) schuilen. Men gaf deze boom de bijnaam Castagno dei cento Cavalli (de boom van honderd paarden). Deze tamme kastanje met een omtrek van meer dan 68 meter bestaat nog steeds en staat op de helling van de Etna in Sicilië.

Het verzamelen en verwerken van de tamme kastanjes begint in Italië op 29 september (dag van San Michele) en duurt tot 11 november (dag van San Martino). Maar wanneer we momenteel in het bos wandelen zien we dat de tamme kastanjes al aan het vallen zijn.

De zaden van de tamme kastanjes zijn zeer voedzaam. Behalve vrij veel zetmeel bevat de tamme kastanje ook eiwitten, mineralen (kalium, fosfor, zwavel, calcium en natrium) en een resem vitaminen, waaronder B (1,2,3,6), E en vitamine C. De tamme kastanje bevat 8 maal minder vetten dan de meeste oliehoudende bolstervruchten.

De vetten die de tamme kastanje bezit zijn onverzadigde vetzuren die de slechte cholesterol verdrijven. De tamme kastanje voorkomt dus hart- en vaatziektes. Kastanjes hebben ook een basische werking in ons lichaam, daarom worden ze vaak samen met spruitjes gegeten. Spruitjes zijn zuurvormend, samen met kastanjes, wordt ons lichaam in balans gehouden.

Gebruik Uit extracten van de kastanjebladeren werd vroeger medicijnen gemaakt tegen hoest, slijmvorming en diarree. De vruchten worden in verschillende gerechten gebruikt (bij spruitjes en wildgerechten) en men maakt er een lekkere puree mee (crèmes des marrons).

Je kunt kastanjes ook poffen, bakken in de pan of op de barbecue, dan smaken ze mals en zoet. De bloemen worden gebruikt bij het bereiden van de bachbloesem -tamme kastanje. Bach schreef het volgende over de tamme kastanje remedie: 'Het is de remedie voor de folterende innerlijke toestand waarin het bestaan van de ziel zelf bedreigend lijk te worden. De remedie tegen de wanhopige vertwijfeling van zij die menen dat de grenzen van hun belastingvermogen zijn bereikt. Het is het uur van de waarheid, het moment van de nacht, voordat de dag aanbreekt. Het is de inleidende fase voor nieuwe beslissende stappen in de ontwikkeling.'

Deze remedie wordt gebruikt bij moedeloosheid en wanhoop (geen uitweg meer zien).

Recept Crèmes des marrons:

Zet een kruis in de schil van de tamme kastanje en kook deze 8 tot 10 minuten. Hierna de kastanjes pellen, harde buitenschil en bruine zaadhuidje verwijderen. Meng 500 gram gepelde kastanjes met ongeveer 100 milliliter room (bijvoegen bij het koken zodat de brij niet aanbakt) en 100 gram suiker (of honing) en een vanillestokje en breng dit op een laag vuurtje aan de kook en laat 25 minuten pruttelen. Pureer het mengsel als de kastanjes nog grof zijn met de hand bij.

 Je crèmes des marrons is klaar en is een heerlijke jam voor op de boterham, pannenkoeken of als extraatje op je yoghurt of ijs. Laat het smaken!

Tags: bach, etna, kastanjes
 

Reageren

  • HTML niet toegestaan. URL's worden automatisch clickable.
    * E-mail adres wordt niet getoond