Alles wat je wilt weten over Stevia

16-01-2012
Niki
Alles wat je wilt weten over Stevia

Katia Van der Auwera is een diëtiste en gezondheidsconsulente met haar eigen praktijk. Ze verdiept zich graag in alles wat met voeding te maken heeft. Ook het Steviaplantje, dat sinds november 2011 op de Europese markt is toegelaten, krijgt haar aandacht. Wat is belangrijk om te weten als je zelf aan de slag wilt met dit natuurlijke zoetmiddel? Ook dook ze zelf de keuken in om chocolademousse te maken met Stevia in plaats van gewone suiker.


Stevia is een plant die bekend staat vanwege de zoetstoffen die uit de plant gewonnen worden. Stevia rebaudania bertoni, ofwel honingkruid, wordt door de plaatselijke bevolking in Zuid-Amerika al eeuwenlang gebruikt als natuurlijk zoetmiddel. Sinds november 2011 zijn de zoetstoffen, 'steviolglycosiden,' uit Stevia ook toegelaten als additief of voedingssupplement in de Europese Unie. 

Dat is goed nieuws, want goede steviapreparaten zijn een natuurlijk en caloriearm vervangmiddel voor suiker. In landen als Brazilië, Paraguay, Korea, Maleisië, Mexico, Israël en Japan is Stevia dan ook al jarenlang ingeburgerd. Ook in Frankrijk is rebaudioside A, een andere zoetstof van Stevia, al eerder toegelaten.

Professor Geuns van het Laboratorium voor Functionele Biologie aan de Katholieke Universiteit van Leuven doet al ruim twintig jaar onderzoek naar de eigenschappen van Stevia. Op de website van de universiteit geeft hij tekst en uitleg: "In vergelijking met suiker heeft stevioside bijna geen negatieve eigenschappen. Het is stabiel, wat betekent dat de chemische structuur ook bij hoge temperaturen niet verandert. Andere grote voordelen van Stevia zijn dat het geen of heel weinig calorieën bevat en niet slecht is voor de tanden. Stevioside kan voor diabetici en obese mensen een gezond alternatief zijn voor suiker."

Vulmiddel
Er zijn twee soorten steviolglycosiden, het zoetmiddel dat gewonnen wordt uit de blaadjes van het plantje. Allereerst stevioside: deze heeft een licht bittere bijsmaak en smaakt een beetje naar zoethout. De tweede stevioglycoside die wordt gewonnen is rebaudioside A. Deze stevioglycoside heeft een zuiverdere suikersmaak en is dus de betere keuze. Overigens: Stevia kan veilig verhit worden tot 200 graden Celsius.

Steviolglycosiden met minimaal 97 procent rebaudioside A zijn maar liefst 300 keer zoeter dan gewone suiker. Hierdoor moeten ze wel verdund worden met een zogenaamde 'drager' of bulkmiddel. De kwaliteit van het zoetmiddel is voor een groot deel afhankelijk van het 'vulmiddel' dat is gebruikt.

Erythritol is het meest geschikt als drager. Het wordt door een natuurlijke fermentatie geproduceerd, bevat bijna geen calorieën en heeft geen invloed op de bloedsuikerspiegel.
 Hierdoor is de combinatie stevia/erythritol geschikt voor diabetici en voor mensen die graag willen afvallen. Gevoelige personen kunnen bij hoge doseringen wel last krijgen van winderigheid, maar het effect is veel minder dan bij andere suikeralcoholen zoals bijvoorbeeld mannitol.

Opletten
Maltodextrine heeft een hoge glycemische index. Het is dus niet geschikt voor diabetici  om hetzelfde volume te kunnen gebruiken als suiker: 1 theelepel voor 1 theelepel. Ook al is het gewicht tien keer minder dan dat van suiker, omwille van de invloed ervan op de bloedsuikerspiegel is het niet geschikt voor diabetici. Het probleem is dat op de verpakking niet duidelijk wordt aangegeven dat maltodextrine wordt gebruikt.

Een snuifje maltodextrine in een mini-tabletje - als vervanger voor suikerklontjes - kan wel, omdat dan de hoeveelheden veel kleiner zijn. Vloeibare vormen op waterbasis bevatten bewaarmiddelen om het product houdbaar te maken. Hiervan heb je slechts enkele druppels nodig om van bronwater (eventueel met wat citroen) frisdrank te maken of je thee of desserts te zoeten.

Weetje
In bereide producten kan suiker zorgen voor een betere bewaring. 
Voor de houdbaarheid kan het dus nodig zijn dat bepaalde bereidingen met Stevia bewaarmiddelen bevatten, zoals dat nu soms ook al het geval is bij bijvoorbeeld jam, desserts met verlaagd suikergehalte en limonades met minder suiker... Wanneer je zelf verse producten bereidt en ze onmiddellijk consumeert, heb je vanzelfsprekend geen bewaarmiddelen nodig.  

Besluit

Stevia is een goed alternatief voor suiker en kunstmatige zoetstoffen in combinatie met een geschikt vulmiddel, maar voor extra voedingsstoffen zoals vitaminen en mineralen is  fruit ook geschikt om aan gerechten toe te voegen om ze op een natuurlijke manier te zoeten.

Een 'zoete' gewoonte of de drang naar zoet, kan je best langzaam afbouwen door stap voor stap je voeding minder bij te zoeten. 
Industrieel gezoete producten en desserts bevatten vaak veel suikers of meer zoetstoffen dan noodzakelijk, waardoor de behoefte aan zoetigheid in stand gehouden. Wanneer je zelf je eigen voeding zoet en minder suikers (of zoetstoffen) gebruikt, ga je deze zoete gewoonte doorbreken en kun je uiteindelijk ook meer en meer genieten van minder zoete producten.

Chocolademousse met Stevia

Wil je zelf eens aan de slag met dit natuurlijke zoetmiddel? Dan is hier het recept voor chocolademousse bereidt met Stevia.

Ingrediënten (8 personen):

320 gram pure chocolade (minimaal 70 procent cacao)
50 gram melkerijboter
100 gram slagroom
8 eiwitten
Stevia: 10 gram Stepa-zero-GI=0 of 20 gram Stevia Natura crystal.

Bereiding:

Smelt de chocolade en boter 'au bain marie' of op een zeer lage temperatuur. Klop de Stevia en eidooiers vervolgens tot schuim: tot het een bijna witte crème is. De eiwitten vervolgens met een beetje zout stijf kloppen met een mixer. Klop de slagroom en meng het mengsel van chocolade en boter onder het eidooierschuim en roer daarna de slagroom erdoor.

Vervolgens roer je het chocolademengsel heel voorzichtig onder de eiwitten: dit om alles goed luchtig te houden. Daarna plaats je het geheel in de koelkast, zodat het kan opstijven.

Smakelijk eten!

Katia Van der Auwera
De Natuurdiëtiste

*LITERATUUR
1. Geuns, J.M.C. (2011). Stevia en steviolglycosiden: de naakte waarheid over Stevia of de politiek in zijn blootje. Leuven: Euprint.
2. van der Snoek, D., & van der Snoek, I. (2009). Stevia: het zoete alternatief. Nederland: Ankh-Hermes bv.
3. Verhelst, G. (2010). Suiker en zoetstoffen. Wevelgem: Mannavita.*

Reacties (2)

  • 15-07-2012 14:13
    alice geenen

    Nog steeds weet ik niet wat stepa zero is. Niet goed gelezen?
    Kunt u het mij uitleggen?
    dank bij voorbaat en een vriendelijke groet
    Alice Geenen

    Antwoorden
  • 16-07-2012 08:56
    ziezozon

    Beste Alice,

    Wij hebben het even nagevraagd bij Natuurdiëtiste Katia van der Auwera en dit is haar antwoord:

    Stepa zero is 1 van de beste stevia producten op de markt. Het bevat geen calorieën én heeft geen effect op de bloedsuiker.
    Dat wil zeggen dat het product ideaal is, zowel om af te vallen als voor diabetici.
    Wél is het zo dat ik aanraad om gewoon te worden aan 'minder zoet', dus best niet te veel gebruiken.
    Het product is volledig natuurlijk en dus ook naar de gezondheid toe is het een van de beste alternatieven voor suiker.

    Het product is 10 x sterker dan suiker. Dus de hoeveelheid suiker in desserten: 10 en je weet hoeveel stepa zero je nodig hebt.

    Stevia (ook stepa zero) kan wel een typische stevia-bijsmaak hebben bij hogere doseringen, maar wanneer je je desserts of dranken maar lichtjes zoet, valt dat meestal wel mee. Sommige mensen houden niet van deze bijsmaak, anderen hebben er geen probleem mee.

    Katia

    Antwoorden
 

Reageren

  • HTML niet toegestaan. URL's worden automatisch clickable.
    * E-mail adres wordt niet getoond