Ontmoetingen met John Irving (3)

08-06-2012
Zunke
Ontmoetingen met John Irving (3)

Na enkele ongemakken, zoals een buurvrouw die stinkende scheetjes laat, een verbod om te fotograferen, een aanhoudende bel die mensen moet aanzetten tot plaatsnemen, begint de Amerikaanse schrijver John Irving te spreken. In de tot de nok gevulde zaal in Brussel zitten ergens in het midden twee fans van het eerste uur, Zunke en haar zus. Beiden verslonden ze zijn boeken sinds hun tienerjaren en Zunke mocht haar lievelingsschrijver ooit interviewen. Die blijkt ondertussen wel een dagje ouder geworden, maar spreken kan hij nog als de beste.

 

John Irving (70) is in Brussel om een lezing te geven over zijn pas verschenen boek In One Person dat in het Nederlands is vertaald als In een Mens. Het boek is een pleidooi voor de seksuele vrijheid van elk individu, de vrijheid om te kiezen voor een eigen seksuele identiteit en een eigen seksuele beleving. Hiermee strijkt de Amerikaanse schrijver, net al in eerdere boeken, in tegen de puriteinse moraal die in zijn vaderland heerst en volgens hem met de jaren zelfs weer is verergerd. Volgens John Irving zelf is het in elk geval zijn meest politieke boek sinds jaren en hij verwacht dan ook de nodige kritiek en tegenstand. Daar ligt de schrijver niet echt wakker van. 

"In dit boek verlangt Billy, het hoofdpersonage, eerst naar een vrouw om vervolgens verliefd te worden op een transseksueel. Dat zal bepaalde mensen in een land als de Verenigde Staten flink tegen de borst stuiten, maar ik vind dat elk individu het recht heeft om zelf te kiezen op wie hij of zij verliefd wordt en met wie hij of zij seks wil bedrijven. Daarover schreef ik in de jaren zeventig al in De Wereld volgens Garp, waarin mensen op geweldadige wijze door fanaten worden gedood vanwege hun seksuele geaardheid of levensvisie. Garp's moeder is een fervent feministe, iets dat ze uiteindelijk met haar leven moet bekopen. Net zoals een transseksueel wordt gedood, vanwege zijn geaardheid.  
Dat boek is geschreven in de jaren zeventig en ik had niet gedacht dat ik er ooit nog eens over móest schrijven. Destijds was dat voor mij eigenlijk een afgesloten hoofdstuk. Helaas is er in al die jaren niet veel veranderd. Daarom moest dit boek geschreven worden. Ik heb eerst nog lange tijd afgewacht, maar het kwam niet vanzelf goed. 
Ik was zelfs depressief toen ik eraan begon te schrijven, maar het probleem is dat mensen met andere seksuele voorkeuren nog altijd niet worden geaccepteerd. Men beschouwt biseksuelen of transseksuelen nog steeds als afwijkend. Ze worden door sommige fanatici nog altijd verguisd én aangevallen en - zoals met alles wat afwijkt van de norm - willen deze fanatieke puriteinen 'dergelijke individuen' liefst uit de maatschappij verwijderen: wég ermee.
In onze samenleving wil men het liefst af van alle outsiders. Dat begrijp ik nog het minste: dat mensen zich er al bij voorbaat enorm over opwinden dat iemand biseksueel, homoseksueel of transseksueel is. Get over it! 

So what?
Als iemand die zichzelf óók altijd al een outsider heeft gevoeld, voel ik mee met Billy, iemand die er zeer bewust voor kiest om anders te zijn en anders te leven. Billy verlangt eerst naar een vrouw en wordt vervolgens verliefd op een transseksueel. So what? Hij is niet zielig en ja, hij is uiteindelijk eenzaam, maar die keuze maakt hij zeer bewust. Verder wil hij gewoon zijn leven leiden. Net zoals ikzelf altijd graag mijn eigen weg heb gevolgd. Wat dat betreft kan ik zeggen: "Writing is just another way of crossdressing."

John Irving ergerde zich vroeger in zijn jeugd al aan het oordelen en veroordelen van anderen en die ergernis is er nog steeds. "Als een tienermeisje vroeger ongewenst zwanger raakte, werd er in de goegemeente met zo'n speciaal toontje over gesproken, zo van: "Ze krijgt wat ze verdiend. Had ze maar niet op zo'n jonge leeftijd met Jan en alleman moeten rotzooien. Nu zit ze met dat kind. Het is haar verdiende loon."
Nog steeds wordt er met dat typische toontje gesproken over mensen die seksueel anders zijn of seksualiteit anders beleven. Neem nu homoseksuelen en de aidsepidemie, die in de jaren tachtig en negentig heel veel slachtoffers heeft geëist. Ook toen werd er door velen geoordeeld dat al die homoseksuelen het over zichzelf hadden afgeroepen."

Kinderlijke ontdekkingsreis
Of hij zelf ooit een biseksuele ervaring heeft gehad, wil de interviewster weten. "Uiteindelijk bleek ik gelukkig met meisjes, maar ik kan je vertellen dat ik als jongeman vroeger op ongeveer élke moeder van mijn vriendjes verliefd was, net als op ongeveer élk meisje van mijn eigen leeftijd trouwens én dat ik mij tijdens het worstelen (een andere grote liefde van de schrijver, behalve schrijven) aangetrokken voelde tot enkele oudere jongens.
Het probleem is dat we, naarmate we ouder worden, vergeten hoe het was om jong te zijn, hoe het voelde om als kind op dat punt te staan om iets te ontdekken. Als volwassenen worden we veel te veel overheerst en overmeesterd door angsten, zoals de angst voor wat anders is, terwijl we als kind die angsten niet kennen en onbevreesd op ontdekkingsreis gaan."

Zelf wordt hij ook geleid door angsten, geeft hij grif toe. "De Wereld volgens Garp gaat over mijn allergrootste angst toen: dat mijn twee oudste zonen, toen kleine kinderen, iets zou overkomen. Terrifying, vond ik dat als jonge vader, net zoals Garp.
In elk boek dat ik heb geschreven zit trouwens zo'n enorme angst van mij, iets waar ik eigenlijk niet graag over schrijf. Er moet zo'n angst zijn om over te schrijven. De angst in dit boek is de aidsepidemie en de vele dodelijke slachtoffers die toen zijn gevallen. Ik woonde in die periode zelf in New York en heb in mijn omgeving heel wat mensen zien sterven, waaronder enkele van mijn beste vrienden. Van sommigen wist ik zelfs niet dat ze homoseksueel waren tot ze ziek werden."

Ten slotte laat de schrijver weten dat zijn jongste zoon, die hem trouwens op zijn Europese promotiereis vergezeld, zelf homoseksueel is. "Ik ben vooral erg gelukkig dat mijn jongste zoon dit boek op zo'n jonge leeftijd, negentien jaar oud, heeft gelezen. Hij vindt het niet alleen een goed boek, maar kan zich ook vinden in de inhoud. Dat is enorm belangrijk voor mij. 
Het boek is opgedragen aan een vriend van mij die is gestorven aan aids, maar dit boek moest geschreven worden voor mijn zoon. Vanwege zijn keuze en alle vooroordelen die zijn keuze met zich meebrengt. Ik kies mijn verhalen namelijk niet zelf, ze kiezen mij en laten mij dan niet meer los. Dat was ditmaal niet anders."

Zunke

Eerder deze week verschenen 'Ontmoeting' met John Irving (1) en 'Ontmoeting' met John Irving (2). 

Op 3 juni 2012 stelde John Irving persoonlijk zijn jongste roman In One Person voor, in het Nederlands vertaald als In een Mens. De Amerikaanse successchrijver kwam zelf naar Brussel om te praten over zijn nieuwste boek. Zoals vaker gaat een boek bij John Irving over een niet alledaags thema. Ditmaal schreef hij een vurig pleidooi voor en over seksuele diversiteit, iets waar hij decennia geleden al over schreef in de roman waarmee hij internationaal doorbrak: De Wereld volgens Garp. Hij noemt het zelf zijn meest politieke roman sinds jaren. John Irving schreef al vaker over in de VS politiek gevoelige en controversiële thema's, zoals het recht op abortus en de oorlog in Vietnam. 
Het boek is te bestellen bij uitgeverij De Bezige Bij.   

 

Reageren

  • HTML niet toegestaan. URL's worden automatisch clickable.
    * E-mail adres wordt niet getoond