Gouden zondagen - over Geluk (1)

18-12-2011
Niki
Gouden zondagen - over Geluk (1)

"Wij denken dat we weten wat ons gelukkig maakt, maar wij weten vaak niet eens wat geluk is. Het woordenboek defineert 'geluk' als 'een emotionele of affectieve situatie die gekenmerkt wordt door gevoelens van vreugde, genoegen en tevredenheid.' Maar de Griekse filosoof Epicures vond dat geluk bestond uit 'de afwezigheid van pijn en emotionele verwarring." Aan het woord is de Amerikaanse journalist Daniel Gould. Vandaag starten we zijn reeks Gouden Zondagen over Geluk.

Ter introductie van de reeks Gouden Zondagen, een serie verhalen over geluk, vroegen we Daniel naar het ontstaan.  

Daniel Gould: "Zo'n twee jaar geleden zag ik een advertentie in een Engelstalig weekmagazine in Amsterdam. Er stond: 'Website over geluk zoekt schrijvers die over dit onderwerp willen schrijven.' Ik reageerde met: 'Ik dacht dat Charles Schultz, de schepper van de strip 'Peanuts' deze kwestie voor eens en altijd had opgelost toen hij schreef: 'Geluk is een warme puppy.'

Zij vroegen mij hierna om teksten op te sturen en het volgende moment werd ik gevraagd om 'geluk' te benaderen 'vanuit een artistiek en/of cultureel gezichtspunt.' Ik zei: ik wil het wel vanuit een filosofisch gezichtspunt benaderen. En dat is precies wat ik heb gedaan."

Waarom 16 verhalen?

"Eigenlijk eerder toevallig, omdat die website er toen mee is gestopt. Er zijn misschien wel 25 of 30 verhalen over geluk te schrijven. De verhalen zouden als ze worden uitgegeven het beste passen in het boekengenre 'zelfhulp.' Het merendeel van deze boeken belooft vervulling, persoonlijke ontwikkeling en tevredenheid met jezelf.

Het onderwerp 'geluk' is een echte evergreen, zoals ze in Amerika zeggen. Boeken over geluk zullen nooit uit de winkel verdwijnen. Maar zijn we echt gelukkig?

Als iemand gaat begrijpen wat geluk écht betekent - in metafysische zin - is alles mogelijk, zelfs verlichting.  

Gouden Zondagen - over geluk (1)

- Wat is geluk?

- "Is dat een strikvraag," hoor ik u vragen.

Nee, helemaal niet.

- Dus wat is geluk?

- "De loterij winnen!"

Makkelijk antwoord. Maar u weet waarschijnlijk ook dat de overgrote meerderheid van winnaars van de lotto binnen het jaar niet alleen hun geld kwijt is, maar ook is gescheiden, depressief is en zich vernederd voelt en dat ze wensten dat ze het winnenende biljet nooit hadden gekocht.

De heilige Theresa van Avila zei het al in de 12e eeuw: "Er zijn meer tranen vergoten over gebeden die beantwoord werden dan over gebeden die niet beantwoord werden." Denk daar maar eens over na.

Toverprins

Een mooie, jonge dame wordt hevig verliefd op de toverprins, de spreekwoordelijke grote en knappe kerel. Ze hoopt en smeekt dat hij voor haar kiest. En dat doet hij. Maar uiteindelijk blijkt hij te veel te drinken, misbruikt hij haar, is hij een vrouwenhater én eist hij van haar dat hij wordt behandeld als een koning.

Gebeden die beantwoord worden, inderdaad...

Wat is geluk?

Wij denken dat we weten wat ons gelukkig maakt, maar wij weten vaak niet eens wat geluk is. Het woordenboek defineert 'geluk' als 'een emotionele of affectieve situatie die gekenmerkt wordt door gevoelens van vreugde, genoegen en tevredenheid.'

Maar de Griekse filosoof Epicures vond dat geluk bestond uit 'de afwezigheid van pijn en emotionele verwarring.' De mens jaagt het best genoegens na die in gematigdheid genoten kunnen worden. Dat klinkt me goed in de oren.

Maar geluk is niet het enige begrip met een bedriegelijke betekenis. Liefde? Dat is ook een goeie. Een woord dat de euforie beschrijft die we voelen als we verliefd zijn én verblind. Wij voelen een buitengewone emotie voor iemand en terwijl we dat doen zien we niet alle minpunten. Hmmm ..... hiermee zijn we terug bij de toverprins van zojuist.

Laten we het simpeler maken. We nemen een ander begrip: kunst.

Wat is kunst?

Peggy Guggenheim, een bekende 'beschermer' van de kunsten, zei: "Ik kan het niet in woorden zeggen, maar ik weet het als ik het zie." Mooi, maar Andy Warhol zei dan weer: "Kunst is business." Cynisch, maar in veel opzichten waar.

Wat ik bedoel is dat we soms ons hele leven bezig zijn om de betekenis van bepaalde begrippen te achterhalen. Helemaal ok, zolang je een antwoord zoekt dat je gelukkig zal maken. Maar 'leren' zou wel eens het sleutelwoord kunnen zijn tijdens onze zoektocht.

Dat is tenminste mijn uitgangspunt in deze zoektocht naar de betekenis van 'geluk.' Laten we zien waar het ons brengt.

Daniel R. Gould

De Amerikaan Daniel Gould groeide op in Chicago, waar hij politieke wetenschappen, geografie en communicatie studeerde aan de Saint Louis universiteit. Inmiddels woont hij al 33 jaar in Amsterdam, waar hij werkt als uitgever en redacteur bij uitgeverij TODAY en als freelance journalist kunst en architectuur.

Foto © Sharon-Anouk Brouns.

Vertaling: Walter van Teeffelen. 

 

Tags: columns, geluk
 

Reageren

  • HTML niet toegestaan. URL's worden automatisch clickable.
    * E-mail adres wordt niet getoond