Gouden zondagen - Geluk (9)

12-02-2012
Niki
Gouden zondagen - Geluk (9)

Over twee dagen is het Valentijnsdag en hoewel heel wat mensen hun schouders ophalen over het commerciële karakter, kan niet iedereen ontsnappen aan het besef 'dat geluk pas echt perfect is als je het kan delen.' Hetzelfde gevoel overvalt ons met Kerstmis of Nieuwjaar. In zijn reeks Gouden zondagen - Geluk heeft Daniel Gould het vandaag over eenzaamheid tijdens de feestdagen. Maar eigenlijk gaat het over geven en hoop.

Er is goed nieuws en er is slecht nieuws wat betreft feestdagen.

Laat ik Kerstmis als voorbeeld gebruiken, voor veel kinderen en volwassenen een magische dag.

Het slechte nieuws is dat tijdens kerst de hoogste zelfmoordcijfers worden genoteerd. Het goede nieuws is dat er met Kerstmis en de dagen erna ongewoon veel mensen sterven aan een natuurlijke doodsoorzaak.

Is dat goed nieuws? En: is er een verband tussen deze cijfers en kerst? Zeker.

Voor degenen die met kerst alleen zijn (niemand om te bellen, geen cadeautjes onder de kerstboom, geen rozijnenpudding en geen sokken met verrassingen) is het vaak een vierentwintig uur durende periode van treurnis.

Als deze personen in kwestie van nature geneigd zijn tot zelfmoord en/of een depressie, nodigt de kerst wel eens uit tot het zetten van de definitieve stap: er een eind aan maken. Waarom? Omdat mensen gaan terugdenken aan vroegere kerstdagen toen zij jong waren en de kerst was omgeven met warmte en liefde.

Of ze denken juist met afschuw terug aan vroegere kerstdagen die niet bepaald overeen kwamen met de idyllische versies die we voorgeschoteld krijgen in Hollywood-films. Het hoge aantal zelfmoorden tijdens de kerstperiode kan daarom makkelijk verklaard worden.

Oude mensen én mensen met een terminale ziekte - die zich vasthouden aan het leven - willen tijdens de kerst juist diepe vreugde ervaren en het liefst de meest ideale versie van het 'feest van de liefde en vrede' voor een laatste maal beleven. Ze willen graag voor één keer nog eens ervaren hoe het is om naar én in de vrolijke ogen van hun kinderen, kleinkinderen en andere geliefden te kijken. Zij maken hun laatste herinneringen.

Geven

Wat zijn jouw bijzondere herinneringen aan Kerstmis: die keer dat je een speciaal cadeautje kreeg? Of de kerst waarop je iemand die je liefhad iets gaf dat recht uit je hart kwam? Want daar kerst draait om: geven. Maar dan wel recht uit het hart.

Ik herinner me dat ik toen ik veertien was van mijn gespaarde geld voor mijn vader een mondharmonica met maar liefst 24 toonsoorten kocht. Mijn vader hield van muziek en speelde af en toe urenlang op een goedkope mondharmonica.

Als je bedenkt dat ik met mijn deeltijdbaantje per week drie of vier dollar verdiende, was het instrument, dat twintig dollar kostte, buitengewoon duur. Maar ik wilde mijn vader die mondharmonica graag schenken.

Later had ik er wel een beetje spijt van. Op zaterdagavonden ging mijn vader vaak naar de kelderverdieping, samen met onze hond Snuffy, om urenlang op zijn nieuwe mondharmonica te spelen, terwijl de hond 'meezong.'

Mijn moeder en ik werden er gék van, want om eerlijk te zijn was mijn vader geen bijzonder goede speler én de hond geen al te beste zanger. Mijn moeder en ik konden bovendien ook niet meer verstaan wat er op televisie werd gezegd...

Mijn vader kon dat allemaal niets schelen.

Uit het hart

Maar wat is de betekenis van een cadeautje? Wat maakt het speciaal of uniek?

Ik herinner me een kort verhaal van O. Henry met de titel 'Het Cadeau van de Tovenaar,' waarin Delia, 'een hele mooie dame... met prachtig golvend en stralend haar dat als een bruine waterval om haar hoofd viel en eindigde tot onder haar knieën ...aan haar geliefde echtgenoot Jim een cadeau wil geven met de boodschap: 'Ik houd meer van je dan ik kan zeggen.'

Voor het cadeau heeft Delia 1 dollar en 87 cent ter beschikking (het verhaal is geschreven rond 1900). Delia en Jim hebben samen maar twee voorwerpen van waarde: haar 'haar' en zijn gouden horloge, die nog van zijn vader en van zijn opa was geweest.

Zij verkoopt haar 'haar' voor twintig dollar en koopt voor zijn horloge 'een platinum horlogeketting waarvan de waarde uit het materiaal spreekt.'

Zijn gift aan haar: 'De kammen - een setje kammen - ... die Della verliefd had bekeken in de etalage van een winkel op Broadway. Prachtige kammen, puur schildpaddenleer, voorzien van juwelen op de bovenkant ...'

Om de kammen te kopen, verkoopt hij een erfstuk van de familie.

Hebben Jim en Delia een droevige Kerstmis? Welnee, ga toch weg. Zij gaven elkaar iets wat recht uit hun hart kwam. Wat kun je meer krijgen van iemand?

De Kerstman in onszelf

De Kerstman bestaat niet, maar het idee van de 'Kerstman' bestaat wel. De Kerstman, die van niemand familie is, maar tegelijkertijd familie is van iedereen, is het summum van altruïstisch 'geven.' De Kerstman verwacht of vraagt er niets voor terug. En: de Kerstman zit dus ook in ons.

Maar we hebben ook iemand 'anders' nodig om Kerstman te spelen. Daarom geven rijke mensen wel eens speelgoed en dikke ganzen aan hen die het minder goed hebben, niet zelden om het gemis van een speciaal iemand in hun eigen leven te compenseren.

Zij die over minder middelen beschikken kunnen op de 'magische dag' dan weer in een gaarkeuken voor daklozen soep gaan staan klaarmaken.

Wat ik wil zeggen: Als er veel anderen zijn, heeft het niet zo veel zin om te geven. Maar zonder geliefde is geven ook een stuk minder perfect.

Mag het gebrek van een partner 364 dagen per jaar droef stemmen, het voelt vaak het meest schrijnend aan op 25 december. Daarom ook dat sommige depressieve eenlingen alle hoop opgeven en 'adieu' zeggen en het voor gezien houden.

Zij die verpleegd worden - en die de vreugde gekend hebben van het geven van hun liefde - hopen daarentegen nog één keer een Kerstmis mee te maken én de daarbij behorende warmte en geluk te ervaren en het daarna voor gezien te houden en een natuurlijke dood te sterven.

Ten slotte

Voor degenen die dus niet uitkijken naar 'de grote dag' omdat ze alleen zijn, of het nu Kerstmis is of Valentijnsdag: kijk er positief tegenaan, want de volgende 364 dagen kun je uitkijken naar 'die ene speciale persoon.'

Heb daarom in je hart de HOOP dat het volgend jaar een tijd van GELUK zal zijn. Want 'hoop' is een uniek cadeau dat we onszelf kunnen geven, diep vanuit ons binnenste.  

Onthoud: geluk is pas perfect als het gedeeld wordt.

Daniel R. Gould

De Amerikaan Daniel Gould groeide op in Chicago en studeerde politieke wetenschappen, geografie en communicatie aan de Saint Louis universiteit. Inmiddels woont hij al 33 jaar in Amsterdam, waar hij werkt als uitgever en redacteur bij uitgeverij TODAY en als freelance journalist kunst en architectuur.

Vertaling: Walter van Teeffelen.

 

 

 

 

 

Tags: columns, geluk, liefde
 

Reageren

  • HTML niet toegestaan. URL's worden automatisch clickable.
    * E-mail adres wordt niet getoond